Όταν το σώμα λέει όχι – Gabor Maté
Πρόκειται για ένα βιβλίο που, με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο, εξετάζει τη σύνδεση μεταξύ του χρόνιου στρες και των καταπιεσμένων συναισθημάτων και της σωματικής ασθένειας. Βλέποντας τον άνθρωπο ολιστικά, χωρίς να διαχωρίζει την σωματική από την ψυχική υγεία, ο συγγραφέας επιχειρεί, μέσα από παραδείγματα ασθενών του, να εξηγήσει πώς η ψυχική μας κατάσταση, ο τρόπος που έχουμε μεγαλώσει και τα τραύματα που κουβαλάμε έχουν άμεση σύνδεση με το πώς το σώμα μας νοσεί. Είναι ένα βιβλίο που μας προσκαλεί να ακούμε το σώμα μας και να δίνουμε χώρο στις ανάγκες, τα συναισθήματα και την αλήθεια μας.
Μαθήματα Ζωής – Elisabeth Kübler-Ross, David Kessler
Ένα βιβλίο που μιλάει για την απώλεια, εξηγώντας την και κάνοντάς την πιο «προσιτή» και κατανοητή ως έννοια. Απώλεια δεν είναι μόνο ο θάνατος, είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής κάθε ανθρώπου και συνδέεται με πολλά και διαφορετικά συναισθήματα. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζοντας και κατανοώντας τις πολλές και διαφορετικές απώλειες που μπορεί, ως άνθρωποι, να βιώνουμε, δίνεται και ο χώρος για να προβληματιστούμε και να αρχίσουμε να ζούμε με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πληρότητα.
Το νόημα της ζωής – Viktor Frankl
Ένα βιβλίο σχετικά με την επιβίωση και ειδικότερα με την εσωτερική δύναμη που γεννά η ύπαρξη κάποιου νοήματος στη ζωή ενός δοκιμαζόμενου ανθρώπου. Η ανάγκη για ένα προσωπικό νόημα στη ζωή είναι εγγενής σε όλους τους ανθρώπους και ο συγγραφέας, έχοντας βιώσει ο ίδιος την ακραία και απάνθρωπη εμπειρία του εγκλεισμού σε ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, με έναν τρόπο βαθιά ανθρώπινο και συγκινητικό, αποτελεί έμπνευση, περιγράφοντας πώς κατάφερε να βρει νόημα σε δικά του εσωτερικά κρατήματα, ακόμα και σε μια τέτοια συνθήκη. Άλλωστε, το «νόημα» δε χρειάζεται να είναι, απαραίτητα, βαθυστόχαστο, χρειάζεται όμως να βρίσκεται εκεί και να «κινεί» τη ζωή του κάθε ανθρώπου.
Μητέρα μηδέν παιδιών – Λύο Καλοβυρνάς
Ένα βιβλίο που θίγει ένα θέμα που, ακόμα και σήμερα, αποτελεί ταμπού για πολλούς ανθρώπους γενικότερα και για γυναίκες, ειδικότερα. Ένα βιβλίο που μιλάει τόσο απλά, κατανοητά και εμπεριστατωμένα για ένα τόσο απλό και συνάμα τόσο σύνθετο και ενοχοποιημένο θέμα: την επιθυμία να μην κάνει μια γυναίκα παιδί. Ανοίγει ορίζοντες προβληματισμού, σκέψης και προσωπικής εμβάθυνσης για την καθεμία από εμάς και αξίζει να διαβαστεί ακόμα κι από τις γυναίκες που ξέρουν ότι θέλουν να κάνουν ή και έχουν παιδιά, ακόμα και από τις ήδη μητέρες. Η μη μητρότητα είναι κι αυτή μια επιλογή, εξίσου όμορφη, εξίσου πετυχημένη, εξίσου άξια αναφοράς.
Όταν η αγάπη τολμά να πει το όνομά της – Λύο Καλοβυρνάς
Το βιβλίο του Λύο Καλοβυρνά εξετάζει το βίωμα της ομοφυλοφιλίας και τις ψυχολογικές και κοινωνικές προεκτάσεις της στην Ελλάδα, αποτελώντας την πρώτη και μοναδική μέχρι στιγμής μελέτη του είδους της στη χώρα μας. Για μια ακόμα φορά ο συγγραφέας καταφέρνει να δημιουργήσει ένα έργο που απευθύνεται σε όλους, μιας που είναι γραμμένο με τρόπο επιστημονικό και παράλληλα απλό. Ψυχοθεραπευτής, ακτιβιστής αλλά και γκέι άνδρας, ο Λύο Καλοβυρνάς στη μελέτη του παρουσιάζει δεκάδες μαρτυρίες τραυματισμένων ανθρώπων, με εκμηδενισμένη αυτοπεποίθηση, με τάσεις υπονόμευσης ή αυτοκαταστροφής, ανθρώπους φοβισμένους, δυστυχισμένους, μοναχικούς, με διαλυμένες ή ανύπαρκτες προσωπικές σχέσεις. Για όλα τα παραπάνω ο συγγραφέας αναφέρει ως βασικό υπαίτιο την κοινωνία και τους θεσμούς της. Φυσικά, δεν παραλείπει να αναφέρει και τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει η οικογένεια, με το βιβλίο αυτό να απευθύνεται επίσης σε γονείς που γνωρίζουν ή υποψιάζονται ότι το παιδί τους είναι γκέι και θέλουν να κατανοήσουν τι αντιμετωπίζει, συμβάλλοντας, έτσι, στην αντιμετώπιση των όποιων δυσκολιών.
Το ξύπνημα της τίγρης – Peter A. Levine, Ann Frederick
Ένα βιβλίο που αφορά στο τραύμα και πιο συγκεκριμένα στη διαταραχή μετατραυματικού στρες. Γραμμένο με απλό και κατανοητό λόγο δίνει μια πολύ ενδιαφέρουσα οπτική πάνω στο πώς το ψυχικό τραύμα επιδρά σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο, έχοντας ως βάση τη νευροβιολογία. Ένα βιβλίο που απευθύνεται σε όλους όσους θέλουν να κατανοήσουν πώς και γιατί ακόμα και χρόνια μετά από μια εμπειρία τους, μπορεί να συνεχίζουν να βιώνουν συμπτώματα που τους πυροδοτούν και συνδέονται με το εκεί και τότε.
Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους – Clarissa Pinkola Estés
Το βιβλίο αυτό, συνδυάζοντας ψυχολογικές και μυθολογικές αναφορές, εστιάζει στην έννοια της γυναικείας φύσης και δύναμης, καταδεικνύοντας το πώς ο σύγχρονος, δυτικός τρόπος ζωής, που έχει απομακρύνει συνολικά τους ανθρώπους από τη φύση τους, έχει αποτελέσει ιδιαίτερα πλήγμα και για τη γυναικεία φύση. Μέσα από μύθους τους οποίους επεξηγεί και νοηματοδοτεί ψυχαναλυτικά, αποτελεί ένα κάλεσμα προς τις γυναίκες να δουν, να αναγνωρίσουν και να δοκιμάσουν να συνδεθούν ξανά με την αρχέγονη γυναικεία πλευρά τους και τις δυνατότητες που «ανοίγει». Ένα βιβλίο που διαβάζεται αποσπασματικά, ξανά και ξανά και μπορεί να αποτελέσει έμπνευση ή ευκαιρία για προβληματισμό σε διάφορες φάσεις της ζωής.
Το δώρο της ψυχοθεραπείας – Irvin D. Yalom
Ένα βιβλίο που συγκεντρώνει την εμπειρία και τη σοφία ενός από τους πιο σημαντικούς ψυχοθεραπευτές του 20ού αιώνα και απευθύνεται τόσο στους επαγγελματίες ψυχολόγους και ψυχοθεραπευτές όσο και στους ανθρώπους που ενδιαφέρονται να κατανοήσουν τη διαδικασία της ψυχοθεραπείας και την επίδρασή της στη ζωή των θεραπευόμενων. Ένα βιβλίο που, με εξαιρετική ικανότητα, δείχνει πώς η ψυχοθεραπεία μπορεί να γίνει μια βαθιά ανθρώπινη εμπειρία, όχι μόνο για τον θεραπευόμενο, αλλά και για τον θεραπευτή. Ο Yalom μας εισάγει στη θεωρία και την πράξη της ψυχοθεραπείας, ενώ παράλληλα εξηγεί την ψυχική σύνδεση που αναπτύσσεται μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου.
Στον κήπο του Επίκουρου – Irvin D. Yalom
Το βιβλίο αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για άτομα που βρίσκονται αντιμέτωπα με υπαρξιακή αγωνία ή ανησυχίες σχετικά με τη ζωή και τον θάνατο. Είναι γραμμένο με τρόπο απλό, κατανοητό και βαθιά ανθρώπινο, που δε στερείται επιστημονικότητας και αναδεικνύει τα φιλοσοφικά διδάγματα του Επίκουρου συνδυάζοντας τα με την υπαρξιακή προσέγγιση που ο Yalom έχει φέρει στην ψυχοθεραπεία. Στοχεύει στην ανάδειξη της σημασίας της ειλικρινούς επικοινωνίας και της συνειδητής αποδοχής των περιορισμών της ανθρώπινης ύπαρξης και εστιάζει στο πώς οι φιλοσοφικές διδασκαλίες του Επίκουρου μπορούν να οδηγήσουν σε μια ζωή με λιγότερο φόβο, περισσότερη κατανόηση και περισσότερη ευτυχία.
Οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας – Alice Miller
Γραμμένο με βαθύ και διεισδυτικό τρόπο, το βιβλίο αυτό απευθύνεται στα παιδιά που κάποτε υπήρξαμε και στις ανάγκες που χρειάστηκε να κρύψουμε, μεταμφιέσουμε, αρνηθούμε, προκειμένου να μη δυσαρεστήσουμε τους γονείς μας. Τότε, αυτός ήταν ίσως ο μόνος τρόπος που είχαμε προκειμένου να επιβιώσουμε και να βρούμε τη θέση μας στο σύστημα της οικογένειας. Στο σήμερα, ωστόσο, μπορεί να αποτελεί εμπόδιο για την ενήλικη ζωή μας. Ένα βιβλίο που μας καλεί να σταθούμε λίγο περισσότερο και στις δικές μας ανάγκες, ξεκινώντας να τις αναγνωρίζουμε.
Το σώμα δεν ψεύδεται ποτέ – Alice Miller
Άλλο ένα βιβλίο που εστιάζει πολύ πετυχημένα στη σχέση της ψυχής με το σώμα μας, καταδεικνύοντας ότι όλες μας οι εμπειρίες, από τις πιο πρώιμες μέχρι τις πιο πρόσφατες έχουν αφήσει ένα αποτύπωμα και στο σώμα μας. Ακόμα κι αν η ρητή μας μνήμη μας δεν επαρκεί για να τις περιγράψουμε, το σώμα μας θυμάται και έχει λόγους που αντιδρά με τον τρόπο που αντιδρά. Αυτό που έχουμε να κάνουμε, είναι να αποκαταστήσουμε τη σχέση μας μαζί του και να αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε τα σημάδια που μας δείχνει.
Να έχεις ή να είσαι – Erich Fromm
Ένα πιο φιλοσοφικό βιβλίο, γραμμένο πολύ κατανοητά, που εστιάζει σε αυτό το βαθιά ανθρώπινο δίλημμα της ύπαρξης. Τελικά, τι έχει νόημα για τον καθένα; Πασχίζουμε τόσο πολύ για τη συσσώρευση και την κατάκτηση υλικών αγαθών, βασίζουμε το αίσθημα ασφάλειας που έχουμε σε αυτά και είναι σαν να ξεχνάμε να δώσουμε σημασία και σε αυτό που είμαστε, που μας κινεί ως ανθρώπους. Ίσως η πληρότητα που τόσο αναζητούμε, να μην προέρχεται από τα υλικά αγαθά…